Algemeen
LES 2.0 is een internetplatform dat digitaal leermateriaal en bronnen van erfgoedinstellingen toegankelijk maakt voor het onderwijs. De ontwikkeling van het lesmateriaal komt tot stand binnen een samenwerkingsverband van docenten, educatieve medewerkers van erfgoedinstellingen en onderwijskundigen.
De vakdocenten van DigilessenVO maken het lesmateriaal op basis van de bronnen van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, Nationaal Archief, Naturalis, Rijksmuseum van Oudheden, Museum Volkenkunde en EYE Film Instituut Nederland. Het materiaal wordt gemaakt in de lessenbouwer van Edutude.
VO
Door de samenwerking met VO-content maakt de LES 2.0-collectie deel uit van de landelijke open leermaterialenbank van VO-Content. Scholen hoeven hierdoor geen licentie voor LES 2.0 te kopen. Alle docenten en leerlingen van het voortgezet onderwijs kunnen vanaf het schooljaar 2011-2012 vrij gebruik maken van LES 2.0. We raden alle LES 2.0-gebruikers wel aan om lid te worden van VO-Content om de huidige regeling in de toekomst ook betaalbaar te kunnen houden.
MBO
MBO scholen kunnen een proeflicentie van LES 2.0 aanvragen via http://www.les20.nl/toegang. U kunt daarmee 2 maanden vrijblijvend gebruik maken van de lesplannen, leerlinglessen en de ontwerpdossiers. De prijzen voor de betaalde licenties voor MBO scholen worden bij de proeflicentie meegestuurd.
Op de pagina http://www.les20.nl/partners vindt u de meeste recente informatie rondom alle instellingen die betrokken zijn bij LES 2.0.
- 1. Erfgoedbronnen: video's, foto's en artikelen afkomstig uit de collecties van deelnemende erfgoedinstellingen.
- 2. Themadossiers: speciaal samengestelde verzamelingen van bronnen die op thema zijn geselecteerd.
- 3. Ontwerpdossiers: speciaal samengestelde verzamelingen van bronnen die direct aansluiten bij de kerndoelen. Ontwerpdossiers geven docenten de mogelijkheid om snel geschikte bronnen te vinden bij een leerdoel, en zijn geschikt als onderzoeksarchief voor leerlingen die informatie over een bepaald onderwerp verzamelen
- 4. Lesplannen: praktische draaiboeken voor de docent waarin leerdoelen, mentale handelingen, werkvormen/opdrachten, bronnen en begrippen zijn opgenomen. De bronnen uit een lesplan zijn tevens af te spelen met de ‘Bronnenprojector’. Deze toont de bronnen als een online-presentatie, speciaal voor gebruik op een digibord.
- 5. Digitale leerlinglessen: interactieve lessen waarmee leerlingen zelfstandig kunnen werken. De lessen hebben een vaste opbouw met complete leercyclus, erfgoedbronnen en heldere werkvormen. De lessen kunnen via de website worden afgespeeld of door docenten als SCORM-object in de ELO worden geïmporteerd.
LES 2.0 is zowel klassikaal als individueel te gebruiken. Vanwege de grote hoeveelheid erfgoedbronnen is er over uiteenlopende onderwerpen materiaal te vinden.
Voor vakken waar nog geen kant en klaar lesmateriaal van beschikbaar is bieden de tools in LES 2.0 de mogelijkheid om zelf nieuw materiaal te maken. De opzet van het materiaal zorgt er ook voor dat de gebruiker de gewenste mate van interactiviteit vaak zelf kan bepalen. Lesplannen kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt als klassikale presentatie of juist als handleiding om zelf een les in elkaar te zetten.
Ook leerlingen kunnen LES 2.0 zelfstandig gebruiken om bijvoorbeeld een presentatie te maken op basis van de erfgoedbronnen of onderzoek te doen.
Het materiaal is opgezet volgens een educatief model dat voor LES 2.0 is ontworpen door onderwijskundigen.
Iedere les is opgebouwd volgens een vast didactisch patroon: Oriënteren > Verwerven > Bestendigen > Reflecteren.
Het doorlopen van deze fasen zorgt voor een goede afbakening van het onderwerp en voor voldoende herhaling voor een optimale leeropbrengst.
Ook zijn er een aantal vaste werkvormen bedacht die samenhangen met deze leerfases en die worden ingezet binnen de lessen en lesplannen.
- Geschiedenis (HAVO/VWO onderbouw)
- Aardrijkskunde (HAVO/VWO onderbouw)
- Economie (HAVO/VWO onderbouw)
- Mens en Maatschappij (geschiedenis, aardrijkskunde en economie voor de brede onderbouw)
- Zorg en welzijn (VMBO 3 - 4)
- Biologie (Tweede fase)
Op deze pagina vindt u antwoorden op veelgestelde vragen en onderaan ook een aantal uitlegfilmpjes waarin getoond wordt hoe verschillende onderdelen van het platform gebruikt kunnen worden.
Ook is er het LES 2.0-handboek ‘Arrangeren doe je zo’ waarin de ervaringen met het project LES 2.0 in beeld worden gebracht. Naast interviews met betrokkenen, biedt het handboek praktische tips en instrumenten voor arrangeurs. Het boek kost 22,50 euro en is via de webshop van Beeld en Geluid te bestellen.
Tevens worden er het hele jaar door vakworkshops gegeven voor docenten die willen leren hoe ze LES 2.0 kunnen inzetten binnen hun lessen. Zie www.les20.nl/vakworkshops
Tenslotte kunt u altijd contact met ons opnemen voor vragen, zie Hoe kan ik contact opnemen met LES 2.0?
Telefoon: 035 677 1901
Email: info@les20.nl
Postadres:
Beeld en Geluid
T.a.v. Servicedesk LES 2.0
Postvak BG06
Postbus 1060
1200 BB Hilversum
De LES 2.0 Servicedesk is telefonisch geopend van maandag tot en met donderdag van 9:00 tot 13:00 uur.
Ons streven is om binnen drie werkdagen uw email te beantwoorden.
Wilt u een digicode ontvangen voor toegang met de persoonlijke Entree-account dan kunt u deze direct aanvragen via http://www.les20.nl/toegang
Toegang
Alle voortgezet onderwijsscholen in Nederland kunnen dankzij VO-Content vrij gebruik maken van LES 2.0.
Docenten van VO-Content scholen hebben als extra voordeel dat ze ook zelf lessen en lesplannen kunnen maken en bewerken.
MBO scholen kunnen een proeflicentie van LES 2.0 aanvragen via http://www.les20.nl/toegang. U kunt daarmee 2 maanden vrijblijvend gebruik maken van de lesplannen, leerlinglessen en de ontwerpdossiers. De prijzen voor de betaalde licenties voor MBO scholen worden bij de proeflicentie meegestuurd.
1. Met een persoonlijk Entree-account met een LES 2.0 digicode (digicode is te verkrijgen via http://www.les20.nl/toegang)
2. Via de ELO van uw eigen instelling
Entree
Een persoonlijk Entree-account kunt u zelf aanmaken via Entree. U kiest dan een gebruikersnaam en wachtwoord en voegt een digicode toe aan de account om deze toegang te geven tot LES 2.0. U kunt vervolgens altijd inloggen op LES 2.0 met uw zelfgekozen gebruikersnaam en wachtwoord van uw Entree-account. Alle gebruikers moeten dit proces eenmalig doorlopen om persoonlijke toegang te krijgen.
ELO
Kennisnet maakt het mogelijk dat door middel van ELO’s toegang kan worden verkregen tot verschillende websites, waaronder LES 2.0, zodat u met uw persoonlijke ELO-accountgegevens direct kunt inloggen op deze diensten. U heeft dan ook geen digicode nodig. De ELO van uw instelling moet wel eerst aangemeld zijn bij de Kennisnet Federatie. Het voordeel van deze manier is dat u geen extra gebruikersnaam en wachtwoord hoeft te onthouden om in te kunnen loggen op LES 2.0. Kijk in de lijst http://www.kennisnetfederatie.nl/overzicht-deelnemers of uw school al aangesloten is.
Wij adviseren gebruikers die beschikking hebben over een ELO om via de ELO in te loggen.
Kijk in de lijst http://www.kennisnetfederatie.nl/overzicht-deelnemers of uw school al aangesloten is. Als uw school nog niet aangesloten is kunt u hier http://www.kennisnetfederatie.nl/onderwijsinstellingen/algemeen/ kijken voor de typen ELO's die momenteel ondersteund worden door de Kennisnet Federatie. Vraag de systeembeheerder op uw school om uw ELO aan te melden bij de Kennisnet Federatie.
Als uw ELO niet in de lijst met ondersteunde ELO's staat of er is een ander probleem dat inloggen via de ELO in de weg staat kunt u altijd een persoonlijk Entree-account aanmaken. Vergeet in dat geval ook niet uw digicode op te vragen via LES 2.0 met het formulier op http://www.les20.nl/toegang.
Wij adviseren gebruikers voor één van beide opties te kiezen. Persoonlijke Entree-accounts en accountgegevens vanuit de ELO worden altijd geïdentificeerd met een unieke ID, ook al behoren ze toe aan dezelfde persoon. Hierdoor zal LES 2.0 deze zien als twee verschillende personen en krijgt de gebruiker daardoor twee verschillende persoonlijke werkplekken.
Stap 1: Vul het formulier in via: http://account.kennisnet.nl
Stap 2: Activeer uw account met de activatielink uit de mail die door Entree is verstuurd
Stap 3: Log in met de Entree-inloggegevens (uw zelfgekozen inlognaam en wachtwoord)
Stap 4: Gaat u hierna een digicode toevoegen? Sluit eerst al uw browservensters af.
Na deze stappen kunt u uw digicode toevoegen om toegang te krijgen tot LES 2.0. Wilt u weten hoe dit werkt? Ga naar: Hoe voeg ik een digicode toe?
De digicode is een code waarmee aan een Entree-account het recht wordt verleend om een bepaalde dienst te mogen gebruiken. Dezelfde digicode kan meerdere keren gebruikt worden om verschillende accounts toegang te geven. Het onderscheid tussen leerlingen en docenten ligt besloten in de digicode, vandaar dat u altijd twee digicodes van ons ontvangt. Docenten krijgen bijvoorbeeld ook toegang tot het LES 2.0 forum. De digicode moet elk schooljaar opnieuw toegevoegd worden.
Toevoegen van een digicode dient voor LES 2.0 als waarborg dat alleen onderwijsinstellingen toegang krijgen tot LES 2.0 aangezien het aanmaken van een Entree-account voor iedereen mogelijk is. De huidige beschikbaarstelling van het audiovisuele materiaal op LES 2.0 is namelijk alleen mogelijk op voorwaarde dat dit uitsluitend binnen onderwijsinstellingen gebruikt wordt.
Stap 1: Als u een digicode heeft ontvangen, kunt u de digicodelink van LES 2.0 aanklikken
Stap 2: Log in met uw inloggegevens op Entree
Stap 3: Klik op Activeren
N.B. Mocht uw digicodelink in uw email niet werken, ga dan naar http://digicode.kennisnet.nl en log in met uw inloggegevens.
Voeg de digicode uit de mail toe en klik op Activeren
Stap 4: Sluit eerst al uw browservensters af.
Stap 5: Start de browser opnieuw en log in op http://www.les20.nl
U kunt het formulier invullen op http://www.les20.nl/toegang. U krijgt de digicode dan via de mail toegestuurd.
Wij hebben geen beschikking over gebruikersnamen en wachtwoorden en kunnen deze niet voor u achterhalen. Als u echter nog weet op welk emailadres de account destijds is aangemaakt kunt u een nieuw wachtwoord aanmaken door te gaan naar: http://wachtwoord.kennisnet.nl en uw gegevens daar in te vullen. U krijgt dan een geautomatiseerde mail naar dat adres gestuurd met daarin een link om een nieuw wachtwoord aan te maken.
Als u niet meer weet wat uw e-mailaccount is, kunt u een nieuw account aanmaken via http://account.kennisnet.nl
Technisch gezien kan dit, maar wij adviseren dit niet te doen. Uw gebruikersnaam en wachtwoord is binnen Les 2.0 namelijk gekoppeld aan een persoonlijke werkomgeving. Iedereen met uw inloggegevens kan daardoor uw eigen opgeslagen materiaal zien en bewerken of verwijderen.
Neem contact op met de LES 2.0 Servicedesk (ma t/m do van 9:00u tot 13:00u)
T: 035 677 1901
E: info@les20.nl
Stap 1: Ga naar www.les20.nl
Stap 2: Klik op inloggen
Stap 3: Selecteer aan de rechterkant bij Schoolaccount uw instelling
Stap 4: Klik op Verder
Stap 5: Log in binnen uw eigen ELO met uw persoonlijke ELO gebruikersnaam en wachtwoord
Voor Magister geldt een enigszins afwijkende manier van inloggen:
Stap 1: Log in op Magister met uw persoonlijke inloggegevens
Stap 2: Maak de volgende link aan in Magister: http://www.les20.nl/entree/login
Stap 3: Klik op deze link, u bent nu ingelogd in LES 2.0
Stap 4: U kunt nu uw vaste gebruikersprofiel van LES 2.0 aanmaken. Dit profiel is uw identiteit binnen LES 2.0. Het aanmaken van dit profiel is eenmalig.
TIP: Vraag de ELO beheerder of hij deze link centraal aanmaakt voor alle gebruikers: http://www.les20.nl/entree/login
Zie onderstaande schematische weergave van hoe het authenticatieproces werkt.
Als u de hierboven beschreven inlogprocedures heeft gevolgd maar u komt op deze manier niet op Les 2.0 terecht kunnen wij u adviseren uw systeem- of netwerkbeheerder contact op te laten nemen met de Entree/Kennisnet Federatie. Zoals te zien in het schema bij 'Hoe werkt de inlog via de ELO' bestaat de koppeling tussen uw ELO en Les 2.0 in eerste instantie uit een communicatieproces tussen uw ELO en Entree. Pas wanneer deze communicatie juist functioneert worden er gegevens vanuit Entree doorgespeeld naar Les 2.0.
T: 0800-KENNISNET (0800 536 647 638)
Als inloggen via de ELO wel lukt maar u krijgt op Les 2.0 zelf de melding dat inloggen niet gelukt is kunt u contact opnemen met de Les 2.0 Servicedesk (ma t/m do van 9:00u tot 13:00u).
T: 035 677 1901
Programma's & Mogelijkheden
U kunt direct zoeken op Lesmateriaal. Door deze optie te kiezen in de dropdown van uw zoekvenster.
De bronnen die u vindt, zijn afkomstig van diverse collecties, herkenbaar aan de collectienaam onder de bron.
Lesmateriaal met het kwaliteitskeurmerk LES 2.0 is herkenbaar aan de collectienaam 'LES 2.0' onder het lesicoon.
Daarnaast is er ook lesmateriaal gemaakt door de 'ED*IT-redactie', uit 'Kennis Actief', en zelf gepubliceerd door gebruikers onder de collectie 'Gebruikers'.
Als u zelf lesmateriaal publiceert verschijnt uw les dus in LES 2.0 onder 'Gebruikers'. Op deze manier is duidelijk gemaakt dat het om lesmateriaal gaat van andere gebruikers. Alle gebruikers kunnen uw les bekijken, en desgewenst kunnen docenten het aanpassen, en eventueel de aangepaste versie publiceren.
LES 2.0 leermaterialen zijn in beginsel ontwikkeld voor drie domeinen. De bronnen en tools zijn echter relevant voor alle vakken. Dus u kunt uw eigen lesmateriaal voor alle vakken ontwikkelen.
Tips om de nu al bestaande Stercollecties en leermaterialen direct voor andere vakken te gebruiken:
- Voor toerisme: navigeer door de Stercollecties van Mens en Maatschappij > Eigen Omgeving > Leefomgeving. De leerdoelen bij dit eindpunt sluiten aan bij het onderwerp toerisme en recreatie. Lesplannen en ontwerpdossiers die aan dit leerdoel zijn gekoppeld zijn gemakkelijk te arrangeren tot materiaal dat direct aansluit op de leerdoelen van uw vak.
- Voor natuurkunde: u kunt biologie en de leerdoelen met gekoppelde leermaterialen als basis gebruiken van waaruit u lesplannen omzet en inzet.
- Voor kunstvakken: u kunt de Stercollecties van Mens en Maatschappij voor geschiedenis als basis gebruiken. De lesmaterialen zijn snel en makkelijk te vormen. Bij een aantal leerdoelen zijn geschiedenislesplannen gemaakt die ook de kunst van die tijd behandelen. Bij aanpassen kunt u denken aan het toevoegen van schilderijen als bronnen, of het veranderen van werkvormen die meer geschikt zijn voor kunst, zoals een tijdlijn.
- Gebruik ontwerp en themadossiers voor extra verdiepingsmateriaal op thema gebundeld.
LES 2.0- biedt een groot scala aan online tools aan om lessen, presentaties en videomontages te maken of te bewerken: lessenbouwer, lesplanbouwer, videomontage-maker, presentatiemaker, tijdlijnmaker en themadossiermaker.
LES 2.0 geeft u de mogelijk uw eigen vak op een ‘2.0-manier’ uit te voeren (b.v. ‘Geschiedenis 2.0’). Dat betekent veel vrijheid en meer eigen keuzes, zowel inhoudelijk (van de vakleerdoelen snel inspelen op de actualiteit, zelf een dossier maken, een lesplan aanpassen, projecten ondersteunen) als praktisch (eerst gebruiken als extra materiaal, gaandeweg de methodes deels vervangen of helemaal een eigen pakket samenstellen). LES 2.0 biedt de sterke didactische basis.
Alle lesmateriaal wordt ontsloten via de portal www.les20.nl. In deze portal vindt u onder de tab Stercollecties de LES 2.0-vakcollecties. Deze pagina is opgesteld als een index. Gebruikers kunnen door de matrix van ‘groot naar klein’ klikken.
Voorbeeld: een docent klikt eerst op het vakgebied, dan op een deelgebied en zo verder tot het uiteindelijke leerdoel. Dat leerdoel is uitgebreid beschreven. Gekoppeld aan het leerdoel vindt de docent de bijbehorende lesplannen, lessen en ontwerpdossiers.
Voorbeeld van een leerdoelenpad: Biologie > Structuren > Structuren van cellen > Bouw van virussen.
Daarnaast is het mogelijk om vrij te zoeken op het bronnen- en lesmateriaal. Gebruik hiervoor de optie Zoeken.
Systeemeisen
LES 2.0 werkt met zogenaamde ‘cookies’. Dit zijn kleine tekstbestandjes die op de computer worden geplaatst. In deze bestanden staan onder andere gebruikersvoorkeuren opgeslagen. De browser moet zo staan ingesteld dat cookies worden geaccepteerd.
In Internet Explorer gaat dit als volgt:
- Kies in het menu Extra 'Internet opties'
- Kies in het venster dat nu opent het tabblad 'Privacy'
- Klik op de knop 'Standaard'
- Sleep de schuifregelaar naar de stand 'Normaal'
- Klik op 'Toepassen' om de nieuwe instellingen op te slaan
In Firefox gaat dit als volgt:
- Kies in het menu Extra 'Internet opties'
- Kies in dit venster dat nu opent 'Privacy'
- Vink de volgende opties aan 'Cookies van Websites accepteren' / 'Cookies van derde accepteren'
- En kies ‘bewaren totdat ze verlopen’.
- Klik op 'OK' om de nieuwe instellingen op te slaan
In Safari gaat dit als volgt:
- Start Safari
- Kies in het menu Safari 'Preferences' (Voorkeuren)
- Kies in het venster dat nu opent 'Security'
- Selecteer bij Accept Cookies (Accepteer Cookies) de optie 'Only from sites you navigate to' (Alleen van sites die ik bezoek).
- Klik op het 'rode kruisje' bovenin
- Start de Safari browser opnieuw op
Dat is eenvoudig te controleren. Klik in de browser (bijvoorbeeld Internet Explorer) in het menu op Help » Info. Daar staat de browserversie. Minimale vereiste: Internet Explorer 7.0, Firefox 3.0, of Safari 3.0. Gebruik van een te oude browser kan problemen geven bij het werken in LES 2.0. Hieronder staan links waar gratis nieuwe browserversies gedownload kunnen worden. Neem contact op met de ict-coördinator als installatie niet mogelijk is.
* Flash versie 9 (inclusief minor versions, dus bijvoorbeeld 9.1.0)
* Flash versie 10 (inclusief minor versions, dus bijvoorbeeld 10.1.0)
U kunt de laatste versie van de Flash player HIER downloaden.
Om de flashvideo’s van LES 2.0 te kunnen afspelen zijn de volgende instellingen nodig:
In de Firewall Rule Settings moet poort 1935 naar buiten worden opengezet voor het RTMP protocol.
De video's streamen dus niet over poort 80. Als deze poort dichtstaat zie je een zwart scherm waarop na verloop van tijd een foutmelding verschijnt.
Als u deze poort niet voor iedereen open wil zetten moet deze ten minste openstaan voor IP-adres: 145.97.38.12
- Om optimaal gebruik te maken van de materialen in LES 2.0, met name de video's, is een breedband internetverbinding van minimaal 600 kbps per computer vereist.